Krótka historia sołectwa

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1502 roku. Używano wymiennie określeń Turza oraz Thurza. Nazwa pochodzi od nieistniejącego już jeziora Turskiego, nad którym miejscowość kiedyś leżała. Wieś została założona przez Rycerzy Zakonnych, po zawarciu pokoju z Litwinami w 1379 r. W tym samym okresie wybudowano pierwszy kościół, jednak ciągłe wojny między zakonem a stroną polską spowodowały, że kościół popadł w ruinę i nigdy nie został odbudowany. W 1919 roku na mocy traktatu wersalskiego wieś – wraz z całą Działdowszczyzną – przyznana została Rzeczpospolitej Polskiej. Nowy kościół został założony dopiero po I wojnie światowej w 1924 roku z inicjatywy właściciela majątku – Aleksandra Kamińskiego. Świątynia powstała w przeciągu zaledwie 4 miesięcy, a 1 lipca 1935 r. została erygowana (stała się parafią) dekretem biskupa chełmińskiego Stanisława Wojciecha Okoniewskiego. W 1939 roku znalazła się pod okupacją niemiecką. W połowie lat 50. Turza Wielka była siedzibą gromady.

1937

Turza Wielka przed wojną

Najstarsze zdjęcie w zestawie pokazuje sielankę we wsi sprzed II wojny światowej, z lat 30. XX wieku.

1942

Wojenna codzienność

Fotografia z 1942 roku dokumentuje mieszkańców miejscowości w czasie II wojny światowej.

2018

Kościół Matki Bożej Różańcowej

Współczesna świątynia to ważny punkt krajobrazu wsi — ujęcia z 2018 roku.

2018

Kolej i łączność

Przystanek kolejowy pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów miejscowości.

2018

Życie codzienne i przestrzeń wsi

Biblioteka, skrzyżowanie i codzienne widoki pokazują współczesny charakter Turzy Wielkiej.

W miejscowości zachował się neobarokowy pałacyk właścicieli majątku z początku XX wieku. Między pałacykiem a stacją kolejową znajduje się dawny folwark z kilkoma budynkami z XIX i początku XX wieku.
Źródło zdjęć: fotopolska.eu
Chcesz zobaczyć więcej? Zobacz mini galerię zdjęć laureatów konkursu „Turza wielka w obiektywie”. Zobacz galerię